Bahçede tavşan: avcılara, kaçmaya ve bahçe ilaçlarına karşı güvenli bir dış alan
Çimende otlayan, toprağı eşeleyen, güneşte uzanan bir tavşan bahçenin en güzel manzarası olabilir. Tavşan Refahı Derneği'ne (RWAF) göre her gün çimene ulaşmak tavşanın dişleri ve sindirimi için çok iyi; üstelik onu oyalar. Ama dış alanın üç büyük tehlikesi var: avcılar, kazıp kaçmak ve bahçe kimyasalları. Bu yazıda bunlara karşı neler yapabileceğini anlatıyoruz. Alan ölçüleri için önce şuna bak: tavşanla yaşamaya başlarken.
- Tel: RWAF'a göre kaynaklı, kalın tel; tavuk teli değil. RWAF en az 16 numara tel ve 13 mm göz aralığı öneriyor.
- Kilit: Asma kilit takılabilen sürgü; bütün kapılar, kilitler ve mandallar sağlam olmalı (RWAF).
- Gece gündüz: RWAF'a göre tilkiler gündüz de dolaşır ve 1,8 metrelik (6 ft) bir çiti kolayca aşabilir.
- Kazmaya karşı: Toprağa gömülü tel, tel etek ya da kenar boyunca döşenen beton plakalar (RWAF).
- Kimyasallar: RWAF'a göre ot ilaçları, salyangoz zehirleri ve gübreler tavşanlar için zehirli; kilitli bir yerde tut.
- Gözetim: Bahçede serbest dolaşırken tavşanın her an gözünün önünde olsun (RWAF).
Avcılar: sadece tilki değil
RWAF'a göre tilkiler güçlü ve kararlı avcılardır: 1,8 metrelik (6 ft) bir çiti kolayca aşabilir ve gece de gündüz de dolaşırlar. Bu yüzden RWAF, tavşanların gece gündüz tilkiye karşı korunan bir alanda olması gerektiğini söylüyor. Tilkiler ince teli ısırıp koparabilir, zayıf teli bükülene kadar çekebilir, kötü sabitlenmiş panellerin altını kazabilir ya da onları itip geçebilir; yapıdaki her zayıf noktayı kullanırlar.
Tehlike tilkiyle sınırlı değil. RSPCA Avustralya'ya göre tavşanın alanı köpeklere, kedilere ve yırtıcı kuşlara karşı da korunmalı; RWAF ise kakım ve yabani gelincik gibi küçük yırtıcıları da sayıyor. RSPCA tavşanların barınağının, tilki, yırtıcı kuş ve yabancı kedi köpek gibi avcıları görmeyecekleri ve kokularını almayacakları bir yerde olmasını öneriyor.
Doğru tel, sağlam bağlantı
Dış alanın güvenliği büyük ölçüde tele bağlı. RWAF'ın önerileri:
| Konu | RWAF'ın önerisi |
|---|---|
| Tel türü | Kaynaklı tel. Tavuk teli esnek ve yumuşaktır; avcıya dayanmaz. |
| Kalınlık | En az 16 numara (RWAF'a göre yaklaşık 1,6 mm); 12 numara daha da iyi. Numara küçüldükçe tel kalınlaşır. |
| Göz aralığı | 13 mm × 13 mm. Hazır koşu alanlarının çoğunda 25 mm göz var; bu tilkiyi ve sıçanı durdurur ama küçük yırtıcıları durdurmaz. |
| Malzeme | Paslanmaz çelik. Galvanizli telin çinko kaplaması vardır; tavşan teli kemirirse çinko yutabilir. |
| Sabitleme | Tel zımbası yerine çok sağlam U çiviler. Tek kat tel, koşu alanının içine tutturulursa daha güvenli. |
| Kilit | Asma kilit takılabilen bir sürgü. |
RWAF ayrıca bazı hazır koşu alanlarında tavşanların başlarını tel gözlerine sıkıştırıp yaralandığını hatırlatıyor; almadan önce yorumları oku. RWAF'ın kışın dışarı çıkan ev tavşanları için hazırladığı rehber de şunu ekliyor: hava nasıl olursa olsun koşu alanı sağlam olmalı; bütün kapılar, kilitler ve mandallar dahil.
Kazarak kaçmasın
Kazmak tavşanın doğasında var; çimdeki bir koşu alanı bu yüzden kolayca bir kaçış tüneline dönüşebilir. RWAF'a göre alanın altından kazarak kaçan tavşan avcılara karşı da savunmasız kalır.
- Delikleri takip et: RWAF açılan delikleri düzenli olarak doldurmayı öneriyor.
- Tel etek: RWAF'a göre alanın ya da bahçenin kenarı boyunca teli toprağa gömebilir, çitin dibinden bahçeye doğru yatay bir tel etek serebilirsin. Tavşanlar en çok köşelerde ve kenarlarda kazar.
- Kenara plaka: RWAF alanın çevresine beton plakalar döşemeyi de seçenekler arasında sayıyor.
- Zemin teli toprağın altında: RSPCA tel zemini önermiyor, çünkü tavşanın ayaklarını incitebilir. Bunun yerine koşu alanında toprağı kazıp teli zemin seviyesinin altına sermeyi, üstünü toprak ve çimle örtmeyi öneriyor.
- Kazacak başka yer: RWAF'a göre beton, plaka ya da ahşap zemindeki tavşan kazıp kaçamaz ama kazma ihtiyacı sürer; ona toprakla dolu bir kazı kutusu ver. Ayrıntılar: tavşan neden kazar ve kemirir?
Barınak: yüksek, sağlam, saklanacak yerli
- Yerden yükseltilmiş: RSPCA'ya göre dış barınak yerden yükseltilmeli; bu avcıları caydırır ve barınağın nem almasını önler. Tel duvarlar kalın olmalı, bağlantılar sağlam.
- Saklanma yerleri: RSPCA tavşan sayısı kadar, artı bir saklanma yeri öneriyor; saklanma yerlerinin birden fazla girişi olmalı. RWAF da iki çıkışlı, kapalı bir saklanma yeri öneriyor: tavşan orada kendini güvende hisseder.
- Gölge ve havalandırma: RWAF alanın doğrudan güneş almamasını ve en azından kısmen örtülü olmasını, RSPCA Avustralya da iyi havalanmasını öneriyor. Yaz için: sıcak havada tavşan.
- Sinek ve sivrisinek: RSPCA Avustralya alanın sinek ve sivrisineğe karşı da tülle korunmasını, sıçan ve farelerin girmesinin de engellenmesini öneriyor.
- Ahşap: RWAF'a göre tavşanların çoğu barınağını kemirir. Ahşabın zehirli bir maddeyle işlenmediğinden emin ol; koruyucu kullanacaksan evcil hayvanlar için güvenli olsun, kurusun ve zımparalansın. Kemirilip zayıflayan barınaktan tavşan kaçabilir ya da avcı girebilir; barınağı hep bakımlı tut.
Bahçe ilaçları ve bitkiler
RWAF'a göre birçok bahçede bulunan ot ilaçları, salyangoz zehirleri, gübreler ve diğer kimyasallar tavşanlar için zehirli, çoğu da öldürücü. Bunları kilitli bir yerde tut; daha iyisi, zehir kullanmayan bahçecilik yöntemlerini araştır. Tavşanın ulaşabileceği bitkiler için: evi tavşana uygun hâle getirmek.
Tavşanının bir bahçe ilacına ya da zehirli olabilecek bir bitkiye ulaştığını düşünüyorsan belirtilerin çıkmasını bekleme; ürünün ya da bitkinin adını alıp beklemeden veteriner hekimine danış.
Serbest dolaşım: her an gözünün önünde
RWAF'a göre tavşanlar bahçenin tamamında ya da bir bölümünde serbest dolaşıyorsa her an gözetim altında olmalı. Çimde koşmak güzel; ama tavşanın kendini güvende hissedeceği, iki çıkışlı kapalı bir saklanma yeri de olmalı. RSPCA Avustralya, evde yaşayan tavşanların haftada üç dört kez güvenli bir dış alana çıkarılmaktan fayda gördüğünü söylüyor.
RWAF'a göre tavşanlar en çok şafakta ve alacakaranlıkta hareketlidir. Bu yüzden RWAF, barınağın koşu alanına kalıcı olarak bağlı olmasını öneriyor: tavşan ne zaman sığınacağına, ne zaman oynayacağına kendisi karar verir. Bu alanın da tilkiye karşı gece gündüz güvenli olması şart.
Tavşanın kaçarsa Tüylüm'deki Kayıp ilanı ile fotoğraflı bir afiş hazırlayıp WhatsApp gruplarında, mahalle sayfalarında ve sosyal medyada paylaşabilirsin. Veterinerim bölümüne kliniğinin bilgilerini önceden kaydedersen acil bir durumda kliniğini hemen arayabilirsin.
Sık sorulanlar
Tavuk teli tavşan koşu alanı için yeterli mi?
Hayır. RWAF'a göre tavuk teli esnek ve yumuşaktır, avcılara dayanmaz; tilkiler onu dakikalar içinde parçalayabilir. RWAF en az 16 numara, 13 mm gözlü kaynaklı tel öneriyor.
Bahçem yüksek duvarlı. Tavşanı gece dışarıda bırakabilir miyim?
RWAF'a göre tilkiler 1,8 metrelik bir çiti kolayca aşabilir ve gece de gündüz de dolaşır; hiçbir bahçe tilkiye karşı tamamen güvenli değil. Tavşan gece gündüz tilkiye karşı korunan, sağlam telli ve kilitli bir alanda olmalı.
Tavşanım çimde koşu alanının altından kaçıyor. Ne yapabilirim?
RWAF delikleri düzenli doldurmayı, alanın kenarına tel etek ya da beton plakalar döşemeyi öneriyor. RSPCA da teli toprağın altına serip üstünü toprak ve çimle örtmeyi öneriyor. Tavşanın kazma ihtiyacı için ona ayrı bir kazı kutusu ver.
Dostunun bakımını Tüylüm'de takip etVeteriner randevularını, aşı ve ilaç günlerini kaydet, zamanı gelince hatırlatalım. Ailenle Yuvam'da birlikte takip edin.
Kaynaklar
- Rabbit Welfare Association & Fund · Outdoor Rabbit Housing
- Rabbit Welfare Association & Fund · Understanding Zinc Poisoning, Wire Types, and Fox-Proofing
- Rabbit Welfare Association & Fund · Digging
- Rabbit Welfare Association & Fund · Indoor Rabbits Going Outside in Winter
- RSPCA · Creating the right home for your rabbit
- RSPCA Australia · Where should I keep my rabbits?
Hazırlayan: Tüylüm · Yayın ve son kontrol: 26 Ekim 2026. Bir hata görürsen [email protected]'a yaz, hemen düzeltelim. Fotoğraflar Wikimedia Commons'tan, her fotoğrafın altında yazan lisansla kullanıldı.
