PETVET kaydı ve mikroçip: Türkiye'de kedi, köpek ve gelincik sahiplerinin bilmesi gerekenler
Kaybolan bir kediyi ya da köpeği sahibine kavuşturmanın en güvenilir yolu, derisinin altındaki pirinç tanesi büyüklüğündeki çip. Türkiye'de bu çip artık sadece iyi bir fikir değil, aynı zamanda kanuni bir zorunluluk. Bu yazıda PETVET'in ne olduğunu, kimlerin kayıt yaptırması gerektiğini ve kayıp, ölüm ya da yurt dışı gibi durumlarda neler yapılması gerektiğini resmi kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.
- PETVET, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ev hayvanı kayıt sistemi. Kedi, köpek ve gelincikler mikroçip ile kimliklendirilip bu sisteme kaydediliyor.
- 2 Ağustos 2024'te yürürlüğe giren kanuna göre kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını en geç 31 Aralık 2025'e kadar kayıt altına aldırmak zorundaydı. Bu tarih geçti; dostun hâlâ kayıtlı değilse vakit kaybetmeden başvur.
- Başvuru: il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ya da yetkili serbest veteriner hekimler.
- Kayıtlı hayvanın kaybolması 7 gün, ölümü 30 gün içinde bildirilmeli.
- Yurt dışına çıkarken mikroçip, pasaport ve PETVET kaydı gerekiyor.
PETVET nedir?
PETVET, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Ev Hayvanı Kayıt Sistemi. Bakanlığın Hayvan Bilgi Sistemi'nin bir parçası. Bir kedi, köpek ya da gelinciğe mikroçip takıldığında, çipin numarası hayvanın ve sahibinin bilgileriyle birlikte bu sisteme işleniyor. Böylece kaybolan bir hayvanın çipi okunduğunda kime ait olduğu bulunabiliyor.
Bakanlığın 2022 sonundaki açıklamasına göre o tarihe kadar 700 binden fazla ev hayvanı kimliklendirilmişti. Sistem 2018'de çıkan bir yönetmelikle kuruldu; o günden bu yana kurallar birkaç kez güncellendi.
Kimler kayıt yaptırmalı?
Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik ilk kez 26 Şubat 2018'de Resmî Gazete'de yayımlandı. Adından da anlaşılacağı gibi kedi, köpek ve gelincikleri kapsıyor.
2 Ağustos 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan 7527 sayılı Kanun ise Hayvanları Koruma Kanunu'na şu hükmü ekledi:
"Kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını en geç 31/12/2025 tarihine kadar dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmak zorundadır."
5 Mart 2025'te yapılan yönetmelik değişikliğiyle de her yaştaki kedi ve köpeklerin bu tarihe kadar kimliklendirilip kayıt altına alınması öngörüldü. Aynı kanun, "sahipli hayvan" tanımını da Bakanlık veri tabanına kaydedilmiş ev hayvanları olarak yaptı.
31 Aralık 2025 geride kaldı. Kedin ya da köpeğin hâlâ mikroçipli ve PETVET'e kayıtlı değilse en kısa sürede başvur. Gecikmeli kayıtta nasıl bir işlem uygulanacağını il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne ya da veteriner hekimine sor; kurallar ve yaptırımlar değişebildiği için güncel bilgiyi onlardan almak en doğrusu.
Mikroçip nedir, nasıl takılır?
Mikroçip, pirinç tanesi büyüklüğünde küçük bir kapsül. İçinde, özel bir okuyucuyla okunabilen benzersiz bir numara var. Bakanlığın açıklamalarına göre Türkiye'de kullanılan çipler uluslararası ISO 11784 standardına uygun ve 15 haneli bir numara taşıyor.
- Çip, veteriner hekim tarafından özel bir uygulama aletiyle deri altına yerleştirilir. Hangi bölgeye takılacağı yönetmelikte tanımlanır; 2025 değişikliğiyle bu bölgeler yeniden düzenlendi.
- Çipin pili yoktur; konum bilgisi (GPS) vermez. Sadece okuyucu yaklaştırıldığında numarasını gösterir.
- Mikroçip uygulandıktan sonra hayvan için bir pasaport düzenlenir.
Nereye başvurulur?
Bakanlığın açıklamasına göre kedi ve köpek sahipleri il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine ya da yetkili serbest veteriner hekimlere başvurarak hayvanlarını PETVET'e kaydettirebiliyor. Birçok ilde, il müdürlükleri ile veteriner hekimler odaları arasında imzalanan protokollerle serbest veteriner hekimlere de mikroçip uygulama ve kayıt yetkisi verildi.
- Veteriner hekimine ya da il/ilçe müdürlüğüne randevu al. Bazı il müdürlükleri PETVET için randevu sistemi kullanıyor.
- Beyannameyi doldur. 2025 yönetmelik değişikliğine göre başvuru, yönetmelik ekindeki beyanname ile yapılıyor; hayvanın ve senin bilgilerin kayda işlenir.
- Çip takılır ve kayıt yapılır. Hayvan PETVET'e senin adına kaydedilir.
- Pasaportu al ve sakla. Aşılar ve sahip bilgileri pasaporta işlenir.
- Numaraları kaydet. Mikroçip numarasını ve PETVET kayıt numarasını kolay ulaşabileceğin bir yerde tut.
Tüylüm'de dostunun Bilgileri düzenle › Kimlik kartı bölümüne mikroçip ve PETVET numarasını yazabilirsin. Bu numaralar veteriner özetinde ve PDF'te de görünür; acil bir durumda hepsi elinin altında olur.
Kayıp, ölüm ve sahip değişikliği
Kayıt bir kez yapılıp unutulacak bir şey değil. Bakanlık, sahiplerin doğum, ölüm, kayıp ve sahip değişikliği gibi durumları il/ilçe müdürlüğüne bildirmekle yükümlü olduğunu belirtiyor. 2025 yönetmelik değişikliğine göre:
| Durum | Bildirim süresi |
|---|---|
| Kayıtlı hayvanın kaybolması | 7 gün içinde |
| Kayıtlı hayvanın ölümü | 30 gün içinde |
| Sahip değişikliği | Bildirilmesi gerekiyor (süreyi müdürlüğe sor) |
Kaybolma durumunda bildirimi geciktirme: hayvan bulunup çipi okunduğunda sana ulaşılabilmesi, kayıttaki bilgilerin güncel olmasına bağlı. Taşındıysan ya da telefon numaran değiştiyse bilgilerini güncellet.
Yurt dışına çıkarken
Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün duyurusuna göre kedi ya da köpeğini yanında ya da ticari olarak yurt dışına götürecekler için hayvanın mikroçipinin uygulanmış, pasaportunun düzenlenmiş ve PETVET'e kaydedilmiş olması gerekiyor. Varış ülkesinin kendi kuralları (aşılar, testler, bekleme süreleri) da ayrıca geçerli; yolculuktan haftalar önce veteriner hekiminle ve gideceğin ülkenin resmi kurumlarıyla konuş.
Sık sorulanlar
Kedim hiç dışarı çıkmıyor. Yine de çip gerekir mi?
Evet. Kanun ve yönetmelik, evden çıkıp çıkmamasına göre bir ayrım yapmıyor; sahipli kedi ve köpeklerin kayıt altına alınması gerekiyor. Ayrıca ev kedileri de açık bir kapıdan ya da pencereden kaçabilir; çip, kaybolan kedinin sana dönebilmesinin en güvenilir yolu.
Mikroçip kedimin yerini gösterir mi?
Hayır. Mikroçipin pili yok ve konum bilgisi vermez. Sadece bir okuyucu yaklaştırıldığında numarasını gösterir. Bu yüzden kayıttaki iletişim bilgilerinin güncel olması çok önemli.
Gelinciğim var, o da kapsamda mı?
Yönetmelik kedi, köpek ve gelincikleri kapsıyor. 2024 kanunundaki 31 Aralık 2025 son tarihi ise kedi ve köpekler için yazılmış. Gelinciğin için güncel uygulamayı il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne ya da veteriner hekimine sor.
Sahiplendiğim hayvanın zaten çipi var. Ne yapmalıyım?
Çipin PETVET'te senin adına kayıtlı olduğundan emin ol. Sahip değişikliği yapılmadıysa kayıt hâlâ eski sahibin adına olabilir; bu durumu il/ilçe müdürlüğüne ya da veteriner hekimine bildir.
Dostunun bakımını Tüylüm'de takip etVeteriner randevularını, aşı ve ilaç günlerini kaydet, zamanı gelince hatırlatalım. Ailenle Yuvam'da birlikte takip edin.
Kaynaklar
- Resmî Gazete · 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 2 Ağustos 2024, sayı 32620
- Resmî Gazete · Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik, 5 Mart 2025, sayı 32832
- Resmî Gazete · Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik, 26 Şubat 2018, sayı 30344
- Tarım ve Orman Bakanlığı · Kedi ve köpeklerin dijital kimliklendirilme işlemleri devam ediyor (8 Aralık 2022)
- Osmaniye İl Tarım ve Orman Müdürlüğü · PETVET ve evcil hayvanların kimliklendirilmesi protokolü (2021)
- Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğü · Yurtdışına ev ve süs hayvanı götüreceklerin dikkatine (PDF)
Hazırlayan: Tüylüm · Yayın ve son kontrol: 24 Ekim 2026. Bir hata görürsen [email protected]'a yaz, hemen düzeltelim. Fotoğraflar Wikimedia Commons'tan, her fotoğrafın altında yazan lisansla kullanıldı.
