Tarantula bakımı: yalnızlığı seven, dokunulmaktan hoşlanmayan bir dost
Bir tarantula saatlerce, hatta günlerce neredeyse hiç kıpırdamadan durabilir. Sonra bir akşam yuvasının ağzında belirir, ön bacaklarıyla toprağı yoklar. Royal Veterinary College'a (RVC) göre dünyada 800'den fazla tarantula türü var ve bazıları uzun yıllar yaşıyor: RVC tarantulaların ömrünün 5 ile 20 yıl arasında değiştiğini, dişilerin erkeklerden daha uzun yaşadığını söylüyor. Yani bir tarantula almak, belki yirmi yıllık bir söz vermek demek. İyi haber şu: ne istediğini bilirsen bakımı karmaşık değil.
- Tek başına: RVC'ye göre her tarantula ayrı tanklarda tutulmalı; birlikte konanlar birbirini yiyebilir.
- Kaçamayacağı bir tank: Kapağı sağlam, cam ya da plastik. Yerde yaşayan türlerde tank alçak olmalı; düşmek yaralanmaya yol açar.
- Su kabı her zaman: AES'e göre tarantula haftalarca yemeden yaşayabilir ama susuz kalınca çabuk ölür.
- Deri değişiminde rahat bırak: Yemeyi bırakınca canlı yemi tanktan çıkar; sırtüstü yatıyorsa dokunma.
- Elle tutma önerilmez: Düşme, ısırık ve kaşındıran tüyler hem sana hem ona zarar verebilir.
Tarantula sana uygun mu?
Cornell Üniversitesi'nin örümcek sayfası açık konuşuyor: tarantulalar sevilip okşanacak hayvanlar değil, vahşi hayvanlardır. Kentucky Üniversitesi de tarantulaların en iyi tanklarında izlenerek keyif verdiğini söylüyor. Yani bu, kucağa alınan bir dost değil; izlemekten hoşlanan biri için harika bir dost.
Kentucky Üniversitesi yeni başlayanlar için üç türü öneriyor: Şili gül tarantulası (Grammostola rosea), Meksika kırmızı dizli tarantulası (Brachypelma smithi) ve Brezilya siyah tarantulası (Grammostola pulchra). Aynı kaynağa göre Şili gül tarantulası dişileri 15 yıl ve üstü, diğer iki türün dişileri 20 yıla kadar yaşayabiliyor; erkekler ise yaklaşık 4–5 yıl. Cornell, yeni başlayanların sakin türlerle başlamasını öneriyor; bazı türler hem hızlı hem de daha zehirli.
Kentucky Üniversitesi'ne göre yavrular daha ucuz ama bakımları daha zor ve tam boylarına ulaşmaları yıllar sürüyor. Bu yüzden yeni başlayanlara çoğu zaman yetişkin bir hayvan öneriliyor; yetişkin dişiler daha pahalı ama çok daha uzun yaşıyor.
Tank: küçük, güvenli ve kaçışsız
RVC'nin önerileri:
- Kaçışsız: Kaçamayacağı bir tank şart. Özellikle erkekler dişi aramak için kaçmaya çalışır.
- Cam ya da plastik: Tel örgü kapaklardan kaçın; ayakları tellere takılabilir.
- Yükseklik: Ağaçta yaşayan türler tırmanabilecekleri yüksek bir tank ister. Yerde yaşayan türler ise tank çok yüksekse düşüp yaralanabilir; tankın yüksekliği ideal olarak gövde boyu kadar olmalı.
- Saklanma yeri: Ahşap bir tünel ya da yan yatırılmış yarım bir saksı iyi bir yuva olur. Taş ve kaktüs gibi yaralayabilecek eşyalar koyma.
AES orta boy bir tarantula için tankın en az yaklaşık 25 × 20 × 20 cm olmasını öneriyor. Büyük tank her zaman daha iyi değil: Cornell'e göre tarantulaların görüşü zayıf ve çok büyük bir tankta yemlerini bulmakta zorlanabilirler.
Altlık
| Altlık | Uygun mu? | Neden? |
|---|---|---|
| Vermikülit | Evet | RVC'ye göre güvenli, ucuz ve temizlemesi kolay |
| Hindistan cevizi lifi | Evet | RVC'ye göre nem isteyen türler için |
| Kum | Hayır | RVC'ye göre aşındırıcı; dış iskelete zarar verebilir |
| Çakıl | Hayır | RVC'ye göre ayaklara zarar verebilir, düşerse tehlikeli |
| Talaş, ağaç kabuğu parçaları | Hayır | RVC'ye göre akarlara yol açabilir; kokulu ağaçların yağları tahriş eder |
| Bahçe toprağı | Hayır | Kentucky Üniversitesi ve Cornell'e göre tarım ilacı içerebilir |
AES, toprağı kazmayı seven türler için altlığın 15 cm'ye kadar çıkabileceğini ve daha büyük bir tank gerekebileceğini söylüyor.
Sıcaklık, nem ve su
AES yeni başlayanlara önerilen türlerin çoğu için 21–24 °C öneriyor. RVC ise asıl önemli olanın tek bir sayı değil, ani sıcaklık dalgalanmalarından kaçınmak olduğunu vurguluyor: tarantulayı sıcak bir odada tutmayı ve bir en düşük / en yüksek termometreyle sıcaklığı takip etmeyi öneriyor. Isı lambaları altlığı ve örümceği kurutabilir; RVC bu yüzden önermiyor, AES de kırmızı ampullerin uygun olmadığını söylüyor. Ek ısıtma gerekirse termostatlı olsun. RVC'ye göre tarantulalar güçlü ışıktan hoşlanmaz ve UV lambasına ihtiyaç duymaz.
Nem türe göre değişir. RVC çoğu tür için %60–65 civarını öneriyor; AES nem %50'nin altına düşerse tarantulanın bir sonraki deri değişiminde ölebileceği uyarısını yapıyor. Doğru bir nem ölçer kullan. RVC'ye göre nemi artırmak için altlığa su sıkılabilir ama örümceğin üzerine asla doğrudan sıkılmamalı. AES küf oluşmadığından emin olmak için tankı kontrol etmeyi hatırlatıyor.
- Sığ bir su kabı: AES yarısına kadar su doldurulmuş küçük bir kavanoz kapağı kadar bir kap öneriyor.
- Suyu değiştir: RVC haftada iki kez, kap kirlendiyse daha sık değiştirilmesini istiyor.
- Islak pamuk ve sünger koyma: RVC'ye göre bakteri barındırabilir.
Beslenme
RVC çeşitli, üretilmiş omurgasızlar öneriyor: farklı cırcır böceği türleri, çekirge, sinekler, genç örümcekler için meyve sinekleri ve az miktarda balmumu güvesi larvası. Et ve fare yavrusu gibi yemler, şişmanlık ve başka sağlık sorunları riski nedeniyle önerilmiyor. Un kurtları besin değeri düşük olduğu ve altlığa gömüldüğü için genellikle tercih edilmiyor.
AES'e göre gövde boyu 3–4 cm olan bir tarantula haftada 2–3 cırcır böceği yer ve fazla yemez; yenmeyen yem, fazla beslediğini ya da deri değişiminin yaklaştığını gösterebilir. Kentucky Üniversitesi yemin örümceğin gövde boyunun yarısından büyük olmamasını ve yaklaşık bir saat içinde yenmeyen yemin çıkarılmasını öneriyor. Ayrıntılar için: canlı yem güvenliği.
Deri değişimi: en hassas zaman
Tarantulalar büyüdükçe dış iskeletlerini değiştirir. AES'e göre yarı büyümüş bir tarantula bunu yılda 2–3 kez yapar. Yaklaşan deri değişiminin işaretleri: rengin koyulaşması ve yemeyi bırakması. Tarantula genellikle sırtüstü döner ve saatlerce kıpırdamadan yatar; ilk kez görenler onu ölü sanabilir. Cornell, deri değişiminin özellikle yavrularda sık görülen bir ölüm nedeni olduğunu hatırlatıyor.
- Yemeyi bıraktıysa: Tanktaki canlı yemi çıkar. AES'e göre yem böcekleri savunmasız örümceği rahatsız edebilir, hatta kemirebilir; Cornell'e göre tankta kalan bir cırcır böceği deri değiştiren örümceği öldürebilir.
- Su kabını dolu tut ve tankı kurcalama.
- Sırtüstü yatıyorsa: Dokunma, çevirme, tankı açıp karıştırma. AES'e göre bu sırada yapılan her müdahale ölümcül olabilir.
- Eski deri: Cornell'e göre kaşındıran tüylerle en sık eski derileri toplarken karşılaşılır; sonra ellerini yıka.
- Yeniden besleme: AES, yeni derinin sertleşmesi için deri değişiminden yaklaşık 7–10 gün sonra yeniden yem vermeyi öneriyor.
Tüylüm'de örümcekler için Deri değişimi kaydı var: her deri değişimini "Tam çıktı / Takılı kaldı" diye kaydedebilirsin. Bir sorun gördüysen Sağlık › Şikayet geçmişi bölümüne not et; ne zamandan beri sürdüğü veteriner özetinin en üstünde görünür.
Elle tutmak neden önerilmez?
Kentucky Üniversitesi tarantulaların kucağa alınmamasını, okşanmamasını ve elde tutulmamasını öneriyor. RVC de en az düzeyde tutmayı tavsiye ediyor ve nedenlerini sıralıyor:
- Düşme: Kazara düşürmek yaralanmaya yol açabilir. Cornell'e göre karın kısmını örten dış iskelet ince olduğu için düşmek ölümcül olabilir.
- Ellerindeki maddeler: RVC'ye göre çok sigara içenlerin ellerindeki nikotin ve başka maddeler tarantulayı zehirleyebilir.
- Isırık: Bütün tarantulalar ısırabilir; sakin bilinen türlerin bireyleri bile farklı davranabilir.
- Kaşındıran tüyler: Bazı türler kendini korumak için karnındaki tüyleri savurur. AES'e göre bu tüyler deride kaşıntıya, göze kaçarsa daha ciddi sorunlara yol açabilir.
- Uyarı işaretleri: AES'e göre ön bacakları kaldırmak, dişlerini göstermek ve tıslamaya benzer bir ses çıkarmak tarantulanın tehdit altında hissettiğini gösterir.
Tarantulayı tutman gerçekten gerekiyorsa RVC önce ellerini iyice yıkamayı ve onu bir yüzeyin hemen üzerinde, alçakta tutmayı öneriyor. Cornell ise örümcekleri elle değil, bir yakalama kabıyla ve tank yerdeyken taşıdığını anlatıyor; kafesi açarken yüzünü doğrudan örümceğe yaklaştırmamayı da öneriyor.
RVC'ye göre bazı insanlar bu tüylere karşı hassastır ve ciddi deri tepkileri ya da nefes almada güçlük yaşayabilir. RVC lateks eldiven ve koruyucu gözlük kullanılmasını öneriyor; AES de tarantulayı tutarken ve tankını temizlerken dikkatli olunmasını istiyor. Gözüne tüy kaçtıysa ya da nefes almakta zorlanıyorsan hemen bir hekime başvur.
RVC'ye göre karın bölgesindeki tüysüz bir alan, strese bağlı olarak tüylerin fazla savrulduğunun işareti olabilir. Böyle bir değişiklik görürsen egzotik hayvanlarla çalışan bir veteriner hekime danış.
Diğer omurgasız rehberlerimiz: Omurgasızlar.
Sık sorulanlar
Tarantulam sırtüstü yatıyor. Öldü mü?
Büyük ihtimalle deri değiştiriyor. AES'e göre tarantulalar genellikle sırtüstü dönüp saatlerce kıpırdamadan yatarak deri değiştirir. Dokunma ve tankı kurcalama. Uzun süre hareketsiz kalırsa ve deri değişimi belirtisi yoksa egzotik hayvanlarla çalışan bir veteriner hekime danış.
İki tarantulayı aynı tankta tutabilir miyim?
Hayır. RVC'ye göre tarantulalar birbirini yiyebileceği için ayrı ayrı tutulmalı; Kentucky Üniversitesi de her tankta tek bir tarantula öneriyor.
Tarantulam haftalardır yemiyor. Endişelenmeli miyim?
AES'e göre tarantula haftalarca yemeden yaşayabilir ve yemeyi bırakmak yaklaşan deri değişiminin bir işareti olabilir. Su kabının her zaman dolu olduğundan emin ol ve canlı yemi tanktan çıkar. Başka bir değişiklik fark edersen veteriner hekimine danış.
Dostunun bakımını Tüylüm'de takip etVeteriner randevularını, aşı ve ilaç günlerini kaydet, zamanı gelince hatırlatalım. Ailenle Yuvam'da birlikte takip edin.
Kaynaklar
- Royal Veterinary College (RVC) · Tarantula care (PDF, Aralık 2024)
- Royal Veterinary College (RVC) · Invertebrate vet services
- Amateur Entomologists' Society · Tarantula caresheet
- University of Kentucky Entomoloji Bölümü · Exotic Bugs: Care and Feeding
- Cornell University (Spiders) · Tarantulas: Terrible or Terrific!
Hazırlayan: Tüylüm · Yayın ve son kontrol: 24 Ekim 2026. Bir hata görürsen [email protected]'a yaz, hemen düzeltelim. Fotoğraflar Wikimedia Commons'tan, her fotoğrafın altında yazan lisansla kullanıldı.
