Singapura

Singapura dışa dönük, meraklı ve çok oyuncu bir kedi. CFA'nın tanıtımına göre çevresindeki her şeyi, özellikle o an senin ilgini çeken şeyi incelemek zorunda hisseder; evde ne yapıyorsan yanındadır, gece de sana sokulmayı sever. Oyun sevgisi yetişkinlikte de sürer; enerjisi yaşla pek azalmaz. GCCF de Singapura'ları insan arkadaşlığından hoşlanan, gerçek kucak kedileri olarak tanımlıyor.

Kendini bildiği ortamda özgüvenlidir, ama CFA'ya göre evde büyük bir değişiklik olursa tedirgin olabilir. Böyle zamanlarda ona alışması için zaman tanımak ve her şeyin yolunda olduğunu sakince göstermek iyi gelir.

Sesi konusunda: CFA ve GCCF genellikle sessiz, yumuşak sesli kediler olduklarını belirtiyor; ama CFA bir şey hakkında konuşmaya karar verdiklerinde seslerinin şaşırtıcı derecede yüksek olabildiğini de ekliyor.

Singapura, kedisiyle vakit geçirmeyi seven, ona oyun ve ilgi sunabilen, çok sessiz ama çok da hareketli bir arkadaş isteyen kişilere ve ailelere uygun.

Çok küçük bir kedi olduğu için küçük çocuklara onu nazikçe tutmayı, sıkmamayı ve kaçabileceği bir yer bırakmayı öğret.

Singapura'nın kökeni tartışmalı. CFA'nın aktardığı resmî hikâyeye göre ırk, Singapur'un sokak kedilerinden geliyor; adı Singapur'un Malayca karşılığı ve kendi yurdunda "Kucinta, aşk kedisi" diye anılıyor. Singapur'da çalışan Amerikalı Hal ve Tommy Meadow çifti 1975'te ABD'ye dönerken beş kedi getirdi; 1980'de bir kedi daha geldi ve ırk bu küçük grubun üzerine kuruldu. CFA ırkı 1981'de kayda aldı, 1988'de şampiyonluk statüsü verdi. CFA ve GCCF'ye göre Singapur'da "yaşayan ulusal anıt" olarak tanınıyor.

Ama başka bir görüş daha var. GCCF, ırkın Burma ve Habeş kedilerinin melezi olduğu yönünde görüşler olduğunu belirtiyor; PetMD de Singapur Turizm Kurulu'nun, yerli sokak kedilerinin daha önce ABD'ye götürülüp orada Habeş ve Burma kedileriyle çiftleştirilmiş olabileceğini düşündüğünü aktarıyor. 2008 tarihli kapsamlı bir genetik çalışmada Singapura ile Burma kedisi kullanılan genetik işaretlerle birbirinden ayırt edilemedi ve araştırmacılar bu ikiliyi yakın zamanda türetilmiş ırklara örnek gösterdi. Kesin cevap yok; ama genetik veri, ırkın Burma kedisiyle çok yakın bağını açıkça gösteriyor.

CFA standardına göre Singapura küçük ile orta arası boyutlarda, sağlam ve kaslı bir kedi. Başı yuvarlak, burnu kısa ve küttür; kulakları büyük, derin ve tabanı geniş, gözleri iri ve badem biçimindedir. Gözlerin iç köşesinden burun kenarı boyunca inen koyu çizgiler ona "çita çizgisi" denen bir yüz ifadesi verir.

• Ağırlık: CFA'ya göre yetişkin erkekler 6–7 pound (yaklaşık 2,7–3,2 kg), dişiler 4–5 pound (yaklaşık 1,8–2,3 kg). GCCF erkekler için 6–8, dişiler için 5–6 pound veriyor.
• Renk: Sadece tek renk tanınıyor: CFA'nın "sepya agouti" dediği, eski fildişi zemin üzerine koyu sepya bantlı tüy. GCCF'ye göre her telde açık bantlarla ayrılmış en az iki koyu bant bulunuyor; burun, göğüs, karın ve bacakların iç yüzü ise bantsız, açık fildişi renkte. Bu bantlı yapı tüyün güneşte parıldamasını sağlıyor.
• Göz rengi: Ela, yeşil ya da sarı; başka renk kabul edilmiyor.
• Tüy: Kısa, ince, ipeksi ve vücuda yapışık.

Singapura'nın bakımı çok kolay. CFA'ya göre kısa ve vücuda yapışık tüyü fazla dökülmez; haftada bir taramak ölü tüyleri alır ve kediyle bağını güçlendirir. Sergiye gitmeyecekse banyo genellikle gerekmez; gerekirse insan şampuanı değil, kediler için yapılmış ürünler kullanılmalı.

• Tırmanma ve keşif: Küçük ama çevik ve çok meraklı; tırmanma ağacı, raflar ve pencere önü onun için şart. Ayrıntılar kediler neden yükseği sever yazımızda.
• Oyun: Günde birkaç kez av oyunu ve yiyecek bulmacası. Ev kedisiyle oyun yazımız fikir verir.
• Değişikliklere zaman tanı: Taşınma, yeni bir ev arkadaşı ya da yeni eşyalar gibi büyük değişikliklerde onu acele ettirme.
• Göz: PetMD, iri gözlerinin özel bakım istemediğini, ama akıntı, kızarıklık ya da bulanıklık fark edersen veterinerine göstermeni öneriyor.

Singapura'nın özel bir mamaya ihtiyacı yok; yaşına uygun, dengeli ve tam bir kedi maması yeterli. PetMD, ev içinde yaşayan kedilerin daha az hareket ettiği için kilo almaya yatkın olduğunu hatırlatıyor; çok küçük bir kedide birkaç yüz gram bile önemli bir fark demek.

• Mamayı ölçerek ver; günlük miktarı veterinerinle kedinin ideal kilosuna göre belirle.
• Mutfak tartısıyla ayda bir tartmak küçük değişiklikleri erken gösterir.
• Ödülleri günlük besinden düş.
• Taze su her zaman olsun.

CFA, sokak kedisi kökeni sayesinde Singapura'ların çoğunun güçlü ve sağlıklı olduğunu, kayıtlı az sağlık sorunu bulunduğunu ve yetiştiricilerin genetik test yaptığını belirtiyor. Yine de dar gen havuzu nedeniyle bilinmesi gereken konular var. Aşağıdakiler bilgi içindir; teşhis ve tedavi için veteriner hekimine danış.

Dar gen havuzu

Irk çok az sayıda kediden kuruldu. 2008 tarihli genetik çalışmada Singapura, Burma kedisiyle birlikte genetik çeşitliliği en düşük ve akraba çiftleşmesi işareti en yüksek ırk çıktı; araştırmacılar bu iki ırkın yetiştiricilerinin genetik çeşitlilik konusunda kaygılanması gerektiğini yazdı. GCCF de yetiştiricilerin bu konudaki endişesini paylaşıyor ve İngiltere'de 2013'te ırka dışarıdan yeni kan katmayı amaçlayan bir programın onaylandığını belirtiyor. Dar gen havuzu, çekinik kalıtsal hastalıkların ortaya çıkma ihtimalini artırır; bu yüzden aşağıdaki testler önemli.

Piruvat kinaz eksikliği (PK eksikliği)

Kırmızı kan hücrelerinin enerji üretiminde gereken bir enzimin eksikliği; kansızlığa yol açıyor. Langford Vets, risk taşıyan ırklar arasında Singapura'yı da sayıyor; GCCF de hastalığın Singapura'larda bulunduğunu belirtiyor. Langford'a göre kansızlık çoğu zaman hafif ve aralıklı, bazı kediler hiç belirti göstermiyor; bu yüzden hasta kediler çok sayıda yavru verdikten sonra fark edilebiliyor. Halsizlik ve iştahsızlık dikkat edilecek işaretler; nadiren ani ve ağır bir kansızlık gelişebiliyor. Hastalık çekinik ve DNA testi var.

Kalıtsal retina hastalığı (PRA, rdAc)

Gözün ışığı algılayan tabakasının zamanla bozulduğu ve körlüğe yol açan bir hastalık. Langford Vets, rdAc gen değişikliğinin risk taşıdığı ırklar arasında Singapura'yı da sayıyor; CFA da soyda PRA geçmişi olup olmadığını yetiştiriciye sormanı öneriyor. Etkilenen kediler normal görerek doğuyor; körlük çoğu zaman 3–5 yaşında gelişiyor. DNA testi var.

Doğum güçlüğü

GCCF'ye göre Singapura dişilerinde rahim kasılmalarının zayıf kalması (uterus ataleti) görülebiliyor ve bu sezaryen gerektirebiliyor; yavru sayısı da genellikle iki üç gibi küçük. Kedini kısırlaştırmayı düşünmüyorsan bunu veterinerinle önceden konuş.

Singapura'ya özel bilimsel bir ömür çalışması bulamadık. GCCF ve PetMD'nin veteriner onaylı sayfası 9–15 yıllık bir aralık veriyor; bu bir tahmin, gerçek ölçüm değil. Karşılaştırma için: İngiltere'deki büyük VetCompass çalışmasında melez kedilerin doğumdaki beklenen ömrü 11,89 yıl bulundu.

Genetik testleri yapılmış anne ve baba, ideal kilo, düzenli veteriner kontrolü ve ev içinde güvenli bir hayat, Singapura'nın uzun yaşaması için atabileceğin en somut adımlar.

• Barınağı da düşün: Saf ırk kediler de barınaklara ve sahiplendirme derneklerine düşebiliyor. Belli bir ırk arıyorsan ırk gruplarını ve ilanları takip et.
• Yetiştiriciden alacaksan: Anne ve babayı görmek iste; PK eksikliği ve PRA (rdAc) DNA test sonuçlarını ve aşı kayıtlarını sor. GCCF de anne ve babanın PK testinin yapıldığından emin olmanı öneriyor.
• Nadir bir ırk: CFA'ya göre yetiştirici sayısı az; bir yavru için beklemen gerekebilir. Acele ettiren, anneyi göstermeyen ya da belge sunmayan satıcılardan uzak dur.
• Yasal kayıt: Türkiye'de sahipli kedilerin mikroçiple kimliklendirilip PETVET sistemine kaydedilmesi zorunlu. Ayrıntılar PETVET kaydı ve mikroçip yazımızda.
• İlk günler: Sakin bir oda, kum kabı, su, saklanma yeri ve oyuncaklar hazırla. Kedi sahiplenme: ilk hafta yazımız adım adım anlatıyor.