Yorkshire Terrier

Royal Kennel Club ve FCI standartları Yorkshire Terrier'ı uyanık, zeki bir oyuncak terrier olarak tanımlıyor ve canlı ama dengeli bir mizaç istiyor. Royal Kennel Club'a göre ırk, bir ev köpeği olarak çok sevilse de terrier geçmişinin bazı izlerini koruyor ve hâlâ evdeki bir kemirgenin hakkından gelebilir.

Bu, Yorkie'nin küçük bedeninde merakı, kendine güveni ve hareket isteği bol bir köpek olduğu anlamına geliyor. Kucakta oturmayı sevebilir; ama koklamak, keşfetmek ve oynamak da onun için en az o kadar önemli. Uyanık yapısıyla evde olup biteni yakından izler.

Yorkie, apartmanda yaşayan, köpeğini her gün kısa da olsa yürüyüşe çıkaracak, tüy ve diş bakımına düzenli vakit ayırabilecek insanlar için iyi bir seçim.

Küçük çocukların köpeği taşıması, sıkıca sarılması ya da ayakta kucakta tutması düşme riskini artırır. UFAW'a göre oyuncak ırklarda ön bacak kırıklarının en sık nedeni kucaktan düşmek ya da yüksekten atlamak. Çocuklara köpeği yerde, oturarak sevmeyi öğretmek en iyisi. Ayrıntılar için evde çocuk ve köpek yazımıza bakabilirsin.

FCI'ya göre Yorkshire Terrier, Airedale Terrier ile aynı bölgeden gelir ve ilk kez 1850'lerde görülmüştür; bugünkü adı 1870'te kabul edildi. Royal Kennel Club'a göre ırkın temelinde eski çalışma köpeği Black and Tan Terrier var; buna Malta terrieri ve Skye Terrier kanı da katıldı. İskoçya'dan Yorkshire'daki maden ocaklarına ve pamuk fabrikalarına çalışmaya gelen işçilerin terrierlerini yanlarında getirdiği ve ırkın bu köpeklerden doğduğu düşünülüyor.

1865'te doğan Huddersfield Ben adlı köpek ırkın kurucusu sayılıyor. Yorkie kısa sürede hanımların gözde ev köpeği oldu. Royal Kennel Club, ilk sergilerde ipek bir örtü ya da yastık üzerinde gösterilen ırkın bugün de yarışma ringinde süslü bir kutunun üzerinde sergilenen tek ırk olduğunu belirtiyor.

Toplu, düzgün yapılı, başını dik taşıyan küçük bir köpek. En dikkat çeken özelliği tüyü: burundan kuyruğa kadar ortadan ayrılan, iki yana dümdüz dökülen, parlak ve ipek dokulu uzun tüy.

• Ağırlık: Royal Kennel Club ve FCI 3,2 kg'a kadar olmasını istiyor; AKC 7 pound (yaklaşık 3,2 kg) diyor.
• Gerçek hayatta: İngiltere'de veteriner kliniklerine gelen 28 binden fazla Yorkie'nin incelendiği 2025 tarihli çalışmada yetişkinlerin ortanca kilosu 5,06 kg'dı ve 1 ile 15 kg arasında değişiyordu. Standarttan iri bir Yorkie'nin hiçbir sakıncası yok.
• Boy: AKC'ye göre omuz yüksekliği 18–20 cm.
• Renk: Gövdede koyu çelik mavisi, başta, göğüste ve bacaklarda zengin altın sarısı (ten rengi). Royal Kennel Club'a göre yavrular siyah ve ten rengi doğar, yetişkinliğe doğru tüy çelik mavisine döner.

Royal Kennel Club bu ırk için her gün bakım öneriyor. Uzun ve ince tüy kolayca düğümlenir; özellikle kulak arkası, koltuk altları ve bacak aralarında. Gösteri köpeklerinin tüyü yerlere kadar uzatılır; evde yaşayan bir Yorkie'nin tüyü bakımı kolaylaştırmak için kısa da kestirilebilir.

• Tarama: Uzun tüyde her gün, deriye kadar inerek tara; kısa kesimde haftada birkaç kez yeterli olabilir.
• Kuaför: Kesimi deneyimli ve ödülle çalışan bir kuaföre yaptır. RSPCA, yavrunun aşıları tamamlanır tamamlanmaz kuaförü olumlu bir yer olarak tanımasını ve köpeğin ısıyı kontrol edemediği kapalı kurutma kutularından kaçınılmasını öneriyor.
• Tırnaklar: İngiltere çalışmasında uzamış tırnaklar, diş eti hastalığından sonra en sık ikinci sorundu (%6,5). Ev içinde yaşayan küçük köpeklerin tırnakları yeterince aşınmaz; düzenli kısalt.
• Dişler: Dişlerini yavrulukta fırçalamaya alıştır. Aynı çalışmaya göre köpeklerde süt dişleri yaklaşık 3 aylıkken değişmeye başlar ve 7 aylık olana kadar kalıcı dişler tamamlanır; bu dönemde süt dişlerinin düşüp düşmediğini veterinerine kontrol ettir.
• Kulaklar ve gözler: Haftada bir kontrol et; kötü koku, kızarıklık, akıntı ya da gözde sulanma varsa veterinerine göster. Göz çevresindeki uzun tüyü göze batmayacak şekilde topla ya da kısalt.
• Soğuk: Tüyü kısa kesildiyse kışın mont gerekebilir; soğuk havada köpek yazımız mont seçimini anlatıyor.

Tarama ve yıkama düzeni için köpek tüy bakımı yazımız adım adım anlatıyor.

Royal Kennel Club Yorkie için günde 30 dakikaya kadar egzersiz öneriyor. Terrier geçmişi düşünüldüğünde koklama, arama ve kovalamaca oyunları onun için çok değerli. Koklama oyunları yazımızda evde oynanabilecek fikirler var.

• Ödülle eğitim: Zeki ama kendi fikri olan bir köpek; kısa, ödüllü ve tutarlı çalışmalar en iyi sonucu verir.
• Göğüs tasması: UFAW, nefes borusu çökmesi olan köpeklerde boyna baskı yapan tasmalardan kaçınılmasını öneriyor. Yorkie'de baştan göğüsten tutan bir tasma kullanmak iyi bir alışkanlık. Çekmeden yürümek için gevşek tasma eğitimi yazımıza bakabilirsin.
• Geri çağırma: Bir kuşun ya da kedinin peşine düşebilir; açık alanda tasmasız bırakmadan önce çağırınca gelmeyi iyice çalış. Geri çağırma yazımız adım adım anlatıyor.
• Atlamayı azalt: Koltuk ve yatak için rampa ya da basamak koy; onu kucakta taşırken iki elinle sıkıca tut.
• Sıcak hava: Yaz yürüyüşlerini serin saatlere al; sıcak ve nemli hava nefes sorunlarını ağırlaştırabilir.

Yorkie'ye özel bir mama gerekmez; yaşına ve boyutuna uygun, tam ve dengeli bir köpek maması yeterli. İngiltere çalışmasında fazla kilo en sık beş sorundan biriydi (%3,7). UFAW da fazla kilonun nefes borusu çökmesinin belirtilerini ağırlaştırdığını belirtiyor.

• Mamayı ölçerek ver; ödülleri günlük miktardan düş.
• Kaburgalarını ince bir yağ tabakasının altında hissedebiliyor ve yukarıdan bakınca belini görebiliyorsan kilosu iyi demektir.
• Yavrunu uzun süre aç bırakma; öğün sayısını ve düzenini veterinerinle planla. Yavruda halsizlik, titreme ya da yemekten sonra tuhaf davranış görürsen hemen veterinerine başvur.
• Bazı insan yemekleri köpekler için zehirli; köpeklere asla verilmemesi gereken yiyecekler listesine göz at.

2025 tarihli İngiltere çalışmasının yazarları Yorkie'nin uzun ömrünü genel olarak sağlam bir yapının işareti sayıyor; yine de bu ırkta sık görülen ya da yatkınlık bildirilen bazı sorunlar var. Aşağıdakiler bilgi içindir; teşhis ve tedavi için veteriner hekimine danış.

Diş eti hastalığı ve süt dişleri

Çalışmada Yorkie'lerin %21,1'ine bir yıl içinde diş eti hastalığı tanısı konmuştu; bu, en sık sorundu. 2021 tarihli geniş bir İngiltere çalışmasında da Yorkie'nin riski melez köpeklerin iki katından fazlaydı. Kalıcı dişler çıktıktan sonra düşmeyen süt dişleri de bu ırkta sık (%3,6); araya yemek ve bakteri sıkıştırarak diş eti hastalığını kolaylaştırır. Yazarlar, diş çıkarma döneminin dikkatle izlenmesini ve sorun varsa erken müdahaleyi öneriyor.

Diz kapağı kayması

Diz kapağının yerinden kaymasıdır; zamanla eklem kireçlenmesine yol açabilir. 2016 tarihli İngiltere çalışmasında Yorkie'lerin bu tanıyı alma olasılığı melez köpeklerin yaklaşık 5,5 katıydı; 2025 çalışmasında da Yorkie'lerin %3,4'ünde kayıtlıydı. Arka bacağını aralıklı olarak kaldırdığını ya da topalladığını görürsen veterinerine göster.

Nefes borusu çökmesi

Nefes borusunu açık tutan kıkırdak halkalar yumuşar ve borunun çökmesine yol açar. UFAW'a göre bu sorun neredeyse sadece küçük ırklarda görülüyor ve Yorkie'ler vakalarda beklenenden çok daha fazla yer alıyor. Kaz sesini andıran kuru öksürük ve gürültülü nefes tipik işaretler; heyecan, egzersiz, sıcak ve nemli hava ile fazla kilo belirtileri artırır. Genellikle orta yaşlı ve yaşlı köpeklerde ortaya çıkar: ABD'de bir sevk hastanesinde 11 bin Yorkie'nin kayıtlarının incelendiği 2026 tarihli çalışmada ağır nefes borusu çökmesi köpeklerin %6,7'sinde görüldü ve ortanca tanı yaşı 10'du.

Portosistemik şant (karaciğer damar anomalisi)

Bağırsaklardan gelen kanın karaciğere uğramadan doğrudan dolaşıma karıştığı doğuştan bir damar bozukluğu. Karaciğerin süzmesi gereken zararlı maddeler beyne ulaşır. UFAW'a göre etkilenen yavrular genellikle kardeşlerinden küçük kalır ve gelişemez; belirtiler çoğu zaman yemekten sonra ağırlaşır: halsizlik, titreme, salya, başını duvara dayama, görme kaybı ve nöbet. UFAW, ABD'de Yorkie'lerin yaklaşık %3'ünün etkilendiğini bildiren bir çalışmaya dayanıyor; 2026 tarihli hastane çalışmasında oran %0,8, ortanca tanı yaşı 2,7'ydi. UFAW, safra asidi testiyle yavru daha satılmadan tarama yapılabileceğini belirtiyor.

Legg-Calvé-Perthes hastalığı

Büyüme sırasında uyluk kemiğinin üst ucunun kanlanması geçici olarak bozulur; kemiğin bu kısmı çöker ve kalça ekleminde ağrılı bir bozulma oluşur. UFAW'a göre bu hastalık Yorkie'de önemli bir sorun sayılıyor ve belirtiler yavrulukta, genellikle bir arka bacağı yere basamayacak kadar ağrıyla başlıyor. Yavrunda arka bacak topallaması görürsen veterinerine göster.

Yorkie uzun yaşayan küçük ırklardan biri:

• İngiltere'de yaklaşık 585 bin köpeğin verisini kullanan 2024 tarihli çalışmada ortanca ömür 13,3 yıl bulundu; melez köpeklerde bu rakam 12,0 yıldı.
• 2022 tarihli İngiltere yaşam tablolarında Yorkie'nin doğumdaki beklenen ömrü 12,54 yıldı ve 18 ırk arasında Jack Russell Terrier'dan sonra ikinci sıradaydı.
• 2025 tarihli veteriner kliniği çalışmasında ölen Yorkie'lerin ortanca yaşı 13,56 yıldı; en sık ölüm nedeni grupları beyin ve böbrek hastalıklarıydı.

AKC ise ırk için 11–15 yıl veriyor. Diş bakımı, ideal kilo, düşmelere karşı güvenli bir ev ve düzenli veteriner kontrolü bu uzun ömrü rahat geçirmesinin en somut yolları.

• Barınağı da düşün: Saf ırk köpekler de barınaklara ve sahiplendirme derneklerine düşebiliyor. Barınaktan köpek sahiplenmek yazımız ilk adımları anlatıyor.
• Yetiştiriciden alacaksan: Royal Kennel Club'un bu ırk için şu an önerdiği bir tarama yok; bu yüzden anne ve babanın sağlık geçmişini, diz ve diş sorunlarını açıkça sor. UFAW'ın önerdiği safra asidi testinin yapılıp yapılmadığını öğren ve yavruyu sahiplenmeden önce veterinerine muayene ettir.
• "Teacup", "mini", "cep boy" ilanları: Royal Kennel Club teacup diye bir ırk tanımıyor ve bu tür köpeklerin üretiminde sık kullanılan ırklar arasında Yorkshire Terrier'ı sayıyor. Kuruluşa göre bu köpekler çoğu zaman yavruların en küçükleri ve en zayıfları çiftleştirilerek üretiliyor, bazı satıcılar yavruyu küçük göstermek için 8 haftalıktan önce satıyor; nefes, kemik, eklem, kalp ve mide sorunları daha olası ve ömürleri belirgin şekilde kısalabiliyor.
• Kırmızı bayraklar: Anneyi göstermeyen, sürekli yavru satan, belge sunmayan ya da "hemen al" diye acele ettiren satıcılardan uzak dur.
• Yasal kayıt: Türkiye'de sahipli köpeklerin mikroçiple kimliklendirilip PETVET sistemine kaydedilmesi zorunlu. Ayrıntılar PETVET kaydı ve mikroçip yazımızda.
• İlk günler: Eve yavru köpek geldi: ilk hafta yazımız ilk gece ve ilk haftayı adım adım anlatıyor.