Burk papağanı

Burk papağanı sakin bir kuş; ama bu, "elde taşınan sevimli kuş" anlamına gelmez. Merck türü sakin, genellikle saldırgan olmayan, ancak sinirli bir papağan olarak tanımlıyor ve konuşmadığını belirtiyor. Yani ondan konuşma, taklit ya da şovluk bir ilgi beklemek yerine, sessiz bir yoldaşlık düşün.

Animal Diversity Web doğada genellikle dört altı kuşluk küçük gruplar halinde yaşadıklarını, kuraklıkta yüz kadar kuşluk sürülere birleşebildiklerini ve tek eşli olduklarını yazıyor. Bu yüzden tek bir kuşu uzun saatler yalnız bırakmak, onun doğasına ters. RSPCA Australia genel olarak kuşların sürü hayvanı olduğunu, kuşun arkadaşının ya kendi türünden bir kuş ya da sen olduğunu, tek arkadaşı sensen ona gerçekten zaman ayırman gerektiğini söylüyor.

Gürültüsüz, sakin bir kuş arayan, kuşu izlemekten ve yanında vakit geçirmekten keyif alan, kafesi her gün güvenli bir odada uçuşla tamamlayabilecek insanlara uygun. Merck bu tür için "küçük ve sessiz" diyor; ama RSPCA Australia kuşların "kolay bakım" sayılmaması gerektiğini, özel kuş veterineri bulmanın zor olabileceğini ve uzun vadeli bir bağlılık istediklerini hatırlatıyor.

Animal Diversity Web'e göre Burk papağanı Avustralya'nın iç kesimlerine özgü: güneybatı Queensland'dan Yeni Güney Galler'in batısına, Güney Avustralya'nın kuzeyine ve Batı Avustralya'nın doğu ile orta bölümlerine kadar uzanıyor. Kurak, çalılık, akasya ve mulga ağaçlarıyla kaplı kum düzlükleri ve savanlarda yaşıyor; susuzluktan dolayı kasaba bahçelerine de uğrayabiliyor.

Doğada ot tohumu, akasya tohumu ve taze filizlerle beslenir. IUCN Kırmızı Listesi'nde "en az endişe" kategorisinde; ancak sayıları bölgedeki koyun yetiştiriciliği ve otlatma ile dalgalanıyor. Bu kuş kalabalık şehir değil, geniş ve sessiz bir yaşam alanında rahat eder; evde de olabildiğince sakin bir köşe sunmak bunu yansıtır.

ADW'ye göre yetişkin Burk papağanı 18 ile 23 santimetre uzunluğunda (yaklaşık 9 santimetresi kuyruk) ve 42 ile 49 gram ağırlığında; erkekler dişilerden biraz büyük. Yüzü ve sırtı gri-kahverengi, göğsü ve karnı pembeye kayan, kanat örtüleri mavi bir kuş.

Tür ilk bakışta muhabbet kuşundan çok daha az gösterişli; ama sakin tüy rengi ve narin gövdesiyle kendine özgü bir güzelliği var.

• Sabah ve akşam aktivitesi: ADW doğada gün ortasında dinlendiklerini, sabah akşam beslendiklerini yazıyor. Evde de en canlı saatlerinde ona alan ve sakinlik tanı; ayrıntı için kuşlarda uyku ve ışık yazısına bak.
• Ürkekliği saygıyla karşıla: Merck sinirli olduklarını söylüyor. Kuşu aniden tutmaktan kaçın; aynı odada oturup konuşarak güven kurmak daha iyi. Kuşla bağ kurmak yazısı aynı mantıkla yazıldı.
• Günlük uçuş: RSPCA kafeslerin çoğunlukla uçuş için çok küçük olduğunu, kuşların ya uçuş voliyerine ya da evde düzenli, güvenli uçuş fırsatına ihtiyaç duyduğunu yazıyor. Uçuş odasında pencere, cam, vantilatör ve açık ateş gibi tehlikeleri kapat.
• Zenginleştirme: Doğal dallar, yiyecek aratan basit oyunlar. Ayrıntı: kuş oyuncakları.
• Temizlik: Kafes temizliği rehberi.
• Duman ve spreyler: Mutfak ve yapışmaz tava dumanından uzak tut; ayrıntı kuşlar için evdeki tehlikeler yazısında.

RSPCA Australia'ya göre kafesin genişliği, bir çift kuşun kanat açıklıklarının toplamının en az üç katı olmalı; tünekler arasında iki kanat çırpımı mesafe kalmalı ve kafes yüksek olmaktan çok uzun olmalı. Burk papağanı küçük bir kuş olduğu için (RSPCA'nın küçük kuş grubu 20 ile 80 gram arası), dış voliyerlerde 12 × 12 milimetrelik ağ ve 0,7 ile 0,8 milimetre tel kalınlığı öneriliyor. Büyük ve küçük fark etmeksizin, kafesin her zaman "mümkün olduğunca büyük" olması gerektiğini de yazıyor.

• Tünekler: Farklı kalınlıkta, doğal ve toksik olmayan dallar. RSPCA metal boru ve zımpara kaplı tünekten kaçınmayı söylüyor.
• Malzeme: Paslanmaz çelik ya da toz boyalı tel. Merck, çinkolu (galvanizli) tel ve eski boyalardan kurşunun kuşlarda zehirlenmeye yol açabileceğini yazıyor.
• Yer: Köşede, yürüyüş yolundan uzak, RSPCA'ya göre en az iki güvenli yaklaşma yönü olan bir yerde. Kafes yeri rehberi.
• Gün ve gece düzeni: RSPCA ayrı bir gece kafesinin kuşun akşam dinlenmesine yardımcı olabileceğini yazıyor.
• Kuş sayısı: Çift ya da küçük bir grup düşünülüyorsa, uyumu önceden kuş veterinerine ya da deneyimli birine sor; tanıştırmayı yavaş yap.

ADW doğada ağırlıklı olarak ot tohumu, akasya tohumu ve taze filizlerle beslendiklerini yazıyor. Evdeki kuş için Merck, tohum ve kuruyemiş ağırlıklı diyetin yağdan zengin, vitamin ve mineral bakımından fakir olduğunu, karaciğer, böbrek, solunum ve kemik sorunlarıyla ilişkilendirildiğini söylüyor. Kuşlar tohumun lezzetlisini seçip peleti bıraktığı için ikisini karıştırmak dengeyi sağlamıyor. Merck'in önerdiği hedef, dengeli bir pelet temeli ve küçük bir pay taze sebze ve meyve; oranlar için kuşlara bakan bir veterinerle çalışmak gerekiyor.

• Her gün temiz su ver ve su kabını gün içinde kontrol et; ADW türün su kaynaklarına yakın yaşadığını belirtiyor.
• Küflü ya da nemli saklanmış tohum verme; Merck küfün karaciğere zarar verebileceğini yazıyor.
• Tohumdan peletlere geçişi yavaş ve veteriner rehberliğinde yap.
• Hangi yiyeceklerin zararlı olduğunu kuşlara zararlı yiyecekler yazısında bul.

Merck, kuşların hastalığı yırtıcılardan saklamak için gizlediğini yazıyor; bu yüzden fark ettiğinde hastalık ilerlemiş olabilir. Normalinin ne olduğunu bil. Aşağıdakiler bilgi içindir; teşhis ve tedavi için kuşlara bakan bir veteriner hekime danış.

• Hastalık işaretleri: Merck tüylerin kabarmasını, normalden çok uyumayı, azalan ilgiyi, daha az ötmeyi, tünekte ya da kafes tabanında alçakta oturmayı, denge kaybını, nefes zorluğunu (hırıltı, nefes alırken kuyruğun oynaması), dışkıda değişikliği ve yeme-içmede değişikliği sayıyor.
• Duman ve gaz zehirlenmesi: Aşırı ısınmış yapışmaz kaplamalar, kendi kendini temizleyen fırınlar, bazı hava spreyleri görünmez ve kokusuz gazlar çıkarabilir; Merck bunların kuşları çok hızlı öldürebildiğini, kuşların pişirme alanlarından uzak ve iyi havalandırılan odalarda tutulmasını yazıyor.
• Ağır metal: Merck, çinko ve kurşunun kafes teli ve boyadan alınabildiğini, belirtilerin kusma, aşırı susama, halsizlik gibi şeylerle başlayabildiğini yazıyor.
• Klamidya (psittakoz): Chlamydia psittaci bakterisi kuşlarda solunum ve sindirim belirtileri yapabilir ve insanlara geçebilir. Merck, bulaşın burun akıntısı ve dışkıyla olduğunu, kuru dışkı ve tüy tozunun bakteriyi aylarca taşıyabildiğini, hasta kuşla ilgilenirken eldiven ve sonrasında el yıkamayı, kafes ve kapların günlük temizliğini öneriyor. Merck güvercin, muhabbet kuşu ve sultan papağanının dirençli ama taşıyıcı olabildiğini yazıyor; Burk papağanı bu listede anılmıyor, o yüzden kendi kuşunu güvenli tarafta tutmak için hijyene dikkat et. Kendinde grip benzeri belirti olursa kuş beslediğini doktoruna söyle.
• Obezite ve beslenme sorunları: Tohum ağırlıklı beslenme A vitamini ve kalsiyum eksikliğiyle ilişkilendiriliyor (Merck).

Merck ve RSPCA kuşu aldıktan sonra mutlaka kuş veterinerine göstermeyi öneriyor. Düzenli kontrol sıklığı için kuşlara bakan veterinerine danış.

Merck Burk papağanı için 8 ile 13 yıl yazıyor. ADW'nin sayfasında iki farklı rakam var: bir veri tabanından alınan ortalama 12,6 yıl, metin içinde ise muhabbet kuşu kıyaslamasıyla tahmini 5 ile 8 yıl. Rakamların birbirini tutmaması sınırlı veriyi gösteriyor. Pratik sonuç: bir on yıldan uzun bir bağlılığa hazırlıklı ol ve kuşunu sağlıklı tutacak şartları baştan kur.

• Barınaklar ve kurtarma dernekleri: Kuş sahiplendiren dernekler ve kurtarma grupları da olabilir; önce onlara bak.
• Menşe ve belge: ADW türün CITES Ek-II'de olduğunu yazıyor. Türkiye'de CITES Belgesi, Ek-I ve Ek-II türlerin ihracatı, ithalatı ve yeniden ihracı için zorunlu; ayrıca bu türlerle ticaret yapan kişi ve kurumlar Yönetim Mercii'ne tescil olmak ve stok kayıtlarını tutmak zorunda (Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki CITES uygulama yönetmeliği). Satıcıdan kuşun nereden geldiğini ve belgesini iste; bu kuşun yurt içinde bulundurulmasına ilişkin kurallar için bölgendeki Doğa Koruma ve Milli Parklar il müdürlüğüne de sorabilirsin. Doğadan yakalanmış kuş alma.
• Satıcıyı değerlendir: RSPCA Australia dürüst, bilgili, kuşun geçmişini ve beslenmesini anlatan, sağlık sorununda iade ya da değişim sunan satıcıları öneriyor; tohumla beslenen, kalabalık ve kirli yerlerden uzak durmayı söylüyor. Yeni başlayana henüz sütten kesilmemiş yavru satmayan satıcıları tercih et.
• Veteriner kontrolü: Satın almadan hemen sonra bir kuş veterinerine göster.
• Kuş veterinerine erişim: RSPCA kuş veterinerlerinin her yerde bulunmayabileceğini, en yakın uzmanın uzaklığını ve ücretlerini önceden öğrenmeni söylüyor.